Tinh hoa gốm cổ Kim Lan

Người ta nhắc nhiều đến gốm Phù lãng, Bát Tràng nhưng có ai biết trong mỗi căn nhà từ góc bếp cho đến bàn thờ tổ tiên đều hiện diện một làng gốm gọi là Kim Lan. Đến Kim Lan vào bất kỳ thời gian nào, dù nắng hay mưa ta sẽ bắt gặp những đoàn xe ngược xuôi. Đó là những chiếc xe tải, xe thồ cũ kỹ đến vận chuyển gốm làng đi khắp nơi...

Làng gốm cổ truyền Kim Lan (xã Kim Lan - Gia Lâm - Hà Nội) nằm cùng dải sông Hồng chỉ cách Bát Tràng một con kênh đào. Ngôi làng này vào thế kỷ XIII - XIV là nơi sản xuất những sản phẩm gốm sứ của An Nam cho Nhật Bản.

Điểm đặc biệt của gốm Kim Lan là các sản phẩm không quá cầu kì về chi tiết mà tạo được sự tiện dụng, thoải mái cho người sử dụng. Các sản phẩm của làng gốm rất phong phú và đa dạng, từ những sản phẩm nhỏ như chiếc ống đựng tăm, chân nến đến những sản phẩm lớn như chậu trồng cây cảnh, bình đựng rượu, vại muối dưa. Ngoài ra làng gốm cổ Kim Lan còn chú trọng phát triển các sản phẩm đồ gốm phục vụ cho xây dựng như ngói trang trí, con tiện lan can.


Năm 2001, nhà khảo cổ Nhật Bản Nishimura Masanari và các sinh viên Đại học Quốc gia Hà Nội đã tiến hành khai quật di tích Kim Lan. Tại ba hố đào thám sát đã tìm thấy nhiều mảnh gốm sứ cao cấp, trong đó có gốm sứ Long Tuyền, Việt Châu của Trung Hoa. Đặc biệt, tại đây còn tìm thấy nhĩ bôi (chén uống rượu có tai) từ thế kỷ 11; một mảnh vỡ của đĩa men lam, đường kính 45cm, lòng đĩa vẽ phượng, lần đầu tiên tìm thấy ở Việt Nam; ngoài ra còn thấy dấu tích một lò nấu đường và nền một công trình kiến trúc kích thước 20x10m.

Đầu năm 2003, di vật tìm được gồm vật liệu kiến trúc, vật liệu trang trí, đồ gốm sứ cổ. Đặc biệt người ta còn tìm thấy các con kê, mảnh bao nung, đồ gốm sống men, đồ phế phẩm... dấu tích của lò gốm thời Trần còn khá nguyên vẹn. 

Dựa trên kết quả ba lần khai quật, các nhà khảo cổ đi đến kết luận: Kim Lan từng là trung tâm sản xuất gốm sứ cổ vào thế kỷ 13-14. Gốm Kim Lan có khả năng xuất khẩu do những mảnh gốm thời Trần có hoa văn gần giống những mảnh gốm tìm thấy ở Philippines và Indonesia. Đến nay người dân và các nhà khảo cổ đã tìm được hàng vạn di vật trên đất Kim Lan. Nhờ đó, khu vực Hàm Rồng, xã Kim Lan chính thức được công nhận là Di chỉ khảo cổ học.

Làng gốm Kim Lan ngày nay đã cho ra nhiều chủng loại sản phẩm và chất lượng cũng được nâng cao, không chỉ phục vụ cho nhu cầu trong nước mà đã vươn ra thị trường quốc tế như Nhật Bản, Hàn Quốc.

Cùng với các làng gốm khác như gốm Phù Lãng (Bắc Ninh), gốm Bát Tràng (Hà Nội)..., làng gốm cổ Kim Lan vẫn miệt mài lục tìm quá khứ để sàng lọc những tinh hoa cho cuộc sống hôm nay.

Thủy Tiên ( Theo ictnews)

Từ khóa: 

Bình luận để cung cấp thêm thông tin và chia sẻ bài viết tới những người khác bạn nhé :x